Titel proefschrift: Prevention of Peanut Allergy in the Netherlands: avoid avoidance
Kinderarts-allergoloog Dirk Verhoeven promoveert op 14 mei 2025 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op het onderwerp: “Prevention of Peanut Allergy in the Netherlands: avoid avoidance”. Het proefschrift is gebaseerd op het PeanutNL cohort en de studie die dit cohort beschrijft, is geïnitieerd vanuit Reinier de Graaf ziekenhuis. Het betreft een prospectieve cohortstudie van 892 kinderen tussen 4 en 12 maanden waarbij vanwege hoog risico op voedselallergie vroeg in het dieet pinda en kippenei werd geïntroduceerd om een voedselallergie te voorkomen. Naast Reinier de Graaf deden ook de kinderallergologiecentra van het Martini Ziekenhuis in Groningen, het Deventer ziekenhuis, het NoordWest in Alkmaar, het Elkerliek in Helmond en het Catharina ziekenhuis in Eindhoven aan de studie mee. Door: Dirk Verhoeven
Eén van de centrale vragen was welke factoren een hogere kans gaven op een reactie op pinda of ei, om zo te bepalen welke kinderen eventueel in een klinische setting pinda en of ei moesten introduceren. Voor zowel pinda als ei waren de leeftijd en de ernst van het eczeem de belangrijkste factoren die een allergie voorspelden. Het geven van pinda en ei voor de leeftijd van 8-9 maanden was significant geassocieerd met een kleinere kans op reacties. Dit geeft belangrijke nieuwe informatie over de timing van introductie van pinda en kippenei. De bevindingen betreffende introductie van pinda zijn gepubliceerd in het blad Pediatric Allergy and Immunology.¹
Daarnaast werden in de studie 186 kinderen geëvalueerd die thuis acute reacties op pinda hadden gekregen en waar de huisarts, jeugdarts of kinderarts een allergie vermoedden. In 30% van de gevallen bleken geen afweerstoffen tegen pinda aanwezig te zijn en gaf een provocatie met pinda geen reacties. Maar ook bij kinderen die een positieve huidtest (allergietest) voor pinda hadden in combinatie met reacties thuis bleek dat maar liefst 56% een negatieve pindaprovocatie had na het eten van 25 pinda’s. Deze kinderen gingen weer pinda in het dieet introduceren en op de leeftijd van 3 jaar at 99% nog steeds pinda zonder klachten. Er was 1 kind van de 120 kinderen met een negatieve provocatie die alsnog een pinda-allergie ontwikkelde. Deze nieuwe data tonen aan dat <12 maanden een pindaprovocatie een toegevoegde waarde heeft, ook als er een reactie thuis is geweest en er sensibilisatie is. Dit is belangrijk omdat hiermee bij de helft van de kinderen een beginnende pinda-allergie nog omgezet kan worden in langdurige tolerantie voor pinda. Deze resultaten zijn gepubliceerd in The Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice.²
Naast een klassieke pinda-allergie bestaat er ook een zeldzamere variant van pinda-allergie waarbij er geen afweerstoffen tegen pinda zijn en het beeld bestaat uit hevig braken 1-4 uur na inname van pinda. Deze aandoening heet Food Protein Induced Enterocolitis Syndrome (FPIES). Over de prevalentie en prognose van pinda FPIES is nog weinig bekend. In het PeanutNL cohort bleek de prevalentie 0,3% te zijn in de kinderen die nog nooit eerder reacties op pinda hadden gehad. Van de 186 kinderen die thuis reacties hadden op pinda en daarom met de studie meededen, hadden 6 kinderen pinda FPIES. Deze diagnose werd met een provocatie bevestigd en op de leeftijd van 2,5-3 jaar bleek 75% van de kinderen met pinda FPIES weer tolerant te zijn voor pinda. Deze bevindingen zijn gepubliceerd in het blad Pediatric Allergy and Immunology.³
Daarnaast viel op dat kinderen tussen 4-12 maanden hogere reactiedrempels op pinda hadden en dat de hoeveelheid ernstige reacties met anafylaxie bij provocatie (4%) lager was dan in een controlecohort van oudere kinderen tussen 4-16 jaar (16% anafylaxie). Dit maakt jonge kinderen goede kandidaten voor behandeling van voedselallergie als een allergie is vastgesteld: middels orale immunotherapie (OIT) voeding. De kinderallergologie van Reinier de Graaf is één van de 4 locaties waar de ORKANL-immunotherapiestudie voor voeding plaatsvindt. Dit onderzoek wordt gecoördineerd vanuit het Deventer Ziekenhuis en sluit mooi aan bij de onderzoekslijn naar preventie voor voedselallergie. In deze studie worden kinderen tussen 9 en 30 maanden gerandomiseerd tussen immunotherapievoeding en vermijden. Na 12 maanden immunotherapie of vermijden wordt middels een provocatie tolerantie of allergie tegen het voedingsmiddel vastgesteld. Deze studie is in 2023 gestart en inclusie zal deels tot 2026 doorlopen.
Het kinderallergologiecentrum van Reinier de Graaf is een STZ-expertisecentrum. Vanuit deze expertise worden de bovengenoemde onderzoeken naar preventie van voedselallergie en immunotherapie voeding ondersteund. Het streven is om ook in de toekomst voorop te lopen in de behandeling en preventie van voedselallergie. De Pindapoli of Preventiepoli is een spreekuur waar alle bevindingen van het promotieonderzoek van Dirk Verhoeven geïmplementeerd zijn. Deze polikliniek wordt bezocht door zuigelingen uit een groot adherentiegebied met acute reacties op voeding op jonge leeftijd. Op deze polikliniek wordt kritisch gekeken of elke reactie wel een allergie is en in een multidisciplinair team wordt, met hulp van de allergiediëtisten van Reinier de Graaf, zoveel mogelijk andere voedselallergieën voorkomen.
Bij het ter perse gaan van dit nummer was het proefschrift nog niet digitaal beschikbaar.
Publicaties:
1. Verhoeven DHJ, Herpertz ICEM, Hol J, Klok T, Fleuren SPM, Hendriks T, Gerth van Wijk R, de Groot H. Reactions to peanut at first introduction in infancy are associated with age ≥8 months and severity of eczema. Pediatr Allergy Immunol. 2023;34:ei13983.
2. Verhoeven DHJ, Benjamin-van Aalst O, Klok T, de Weger WW, Breukels M, Hendriks T, Gerth van Wijk R, de Groot H. Successful Introduction of Peanut in Sensitized Infants With Reported Reactions at Home. J Allergy Clin Immunol Pract. 2024;12:3363-3369.
3. Verhoeven DHJ, Hofstra G, Faber J, Benjamin-van Aalst O, Breukels M, Hendriks T, Gerth van Wijk R, de Groot H. The prevalence of peanut-triggered food protein-induced enterocolitis syndrome in a prospective cohort of infants introducing peanut in the first year of life. Pediatr Allergy Immunol. 2025;36:e70058.
